Cửa khẩu thông minh mở ra động lực mới cho xuất khẩu nông sản qua Lào Cai

Xuất nhập khẩu khởi sắc trong nửa đầu năm

Sáu tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu của tỉnh Lào Cai ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi tổng kim ngạch đạt khoảng 1,31 tỷ USD, tăng 60% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của Lào Cai trong chuỗi giao thương giữa Việt Nam và thị trường Tây Nam Trung Quốc.

Trong cơ cấu hàng hóa, nhóm nông sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn ở chiều xuất khẩu với các mặt hàng như sầu riêng, thanh long, dưa hấu, chuối, mít, xoài và sắn. Ở chiều nhập khẩu, doanh nghiệp tập trung đưa về máy móc, phân bón, nguyên liệu sản xuất cùng nhiều loại nông sản và hoa tươi.

Sầu riêng trở thành điểm sáng của ngành xuất khẩu

Trong số các mặt hàng nông sản, sầu riêng là sản phẩm có mức tăng trưởng nổi bật nhất. Sản lượng xuất khẩu trong nửa đầu năm vượt mốc 100.000 tấn, cao hơn hơn bốn lần so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, kết quả tích cực này chưa phản ánh toàn bộ bức tranh xuất khẩu. Một số loại trái cây truyền thống như thanh long và dưa hấu vẫn giảm sản lượng. Bên cạnh đó, việc Trung Quốc tăng cường kiểm soát chất lượng khiến nhiều lô hàng không đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc hoặc tồn dư kim loại nặng phải đưa trở lại Việt Nam. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất ngay từ vùng nguyên liệu.

Ngoài yêu cầu về chất lượng, doanh nghiệp còn gặp khó khi hệ thống kiểm nghiệm trong nước thường xuyên quá tải, làm kéo dài thời gian hoàn tất hồ sơ và ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng.

Lào Cai là điểm giao thương chiến lược giữa Việt Nam, ASEAN và Tây Nam Trung Quốc. Ảnh: Thanh Tiến.

Nguồn: Nông nghiệp và môi trường

Cửa khẩu thông minh hướng tới quy trình thông quan hiện đại

Để giải quyết những điểm nghẽn trong hoạt động logistics, Lào Cai đang triển khai dự án cửa khẩu thông minh và đặt mục tiêu đưa vào vận hành từ quý I/2027.

Dự án được đầu tư tại khu vực cửa khẩu Kim Thành với định hướng xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) và mạng 5G. Các thiết bị nhận diện, máy soi container, cân điện tử và trung tâm điều hành sẽ được kết nối trên cùng một nền tảng nhằm giảm thao tác thủ công và nâng cao hiệu quả quản lý.

Song song với hạ tầng công nghệ, hệ thống dữ liệu giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp cũng sẽ được liên thông để quá trình kiểm tra, giám sát và thông quan diễn ra nhanh hơn.

Kỳ vọng giảm mạnh chi phí logistics cho doanh nghiệp

Theo tính toán của cơ quan quản lý, khi mô hình cửa khẩu thông minh đi vào hoạt động, năng lực thông quan có thể tăng gấp đôi so với hiện nay. Việc rút ngắn thời gian chờ đợi và tối ưu quy trình vận chuyển sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 20–30% chi phí logistics.

Đáng chú ý, phương tiện vận chuyển tự động sử dụng động cơ điện còn góp phần giảm khí thải, hạn chế ùn tắc và hướng tới mô hình logistics xanh, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.

Kết luận

Sự tăng trưởng của hoạt động xuất nhập khẩu trong những tháng đầu năm cho thấy tiềm năng lớn của khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai. Nếu dự án cửa khẩu thông minh được triển khai đúng tiến độ, địa phương sẽ có thêm lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư, nâng cao hiệu quả xuất khẩu nông sản và từng bước trở thành trung tâm logistics quan trọng của khu vực phía Bắc.

Nguồn tham khảo: Nông nghiệp và môi trường - Cửa khẩu thông minh sẽ giảm 20 -30% chi phí logistics

Link bài báo: https://nongnghiepmoitruong.vn/cua-khau-thong-minh-se-giam-20-30-chi-phi-logistics-d823237.html